Σερβία

Σερβία

Εμπορικό και Επιχειρηματικό Περιβάλλον

Η Σερβία είναι χώρα των κεντρικών Βαλκανίων. Πρωτεύουσα της είναι το Βελιγράδι, ενώ άλλες μεγάλες πόλεις είναι το Νόβι Σαντ, το Νις, και το Κραγκούγιεβατς. Συνορεύει βόρεια με την Ουγγαρία, δυτικά με την Κροατία, τη Βοσνία και Ερζεγοβίνη, το Μαυροβούνιο και την Αλβανία, νότια με την Π.Γ.Δ.Μ. και ανατολικά με τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία. Υπήρξε μέλος του ομοσπονδιακού κράτους της Γιουγκοσλαβίας, ενώ μέχρι τον Ιούνιο του 2006 ήταν μία από τις δύο δημοκρατίες που αποτελούσαν την ομοσπονδιακή Δημοκρατία Σερβίας και Μαυροβούνιου. Έχει πληθυσμό 7.565.761 κατοίκους (χωρίς να συμπεριλαμβάνεται το Κόσσοβο) και έκταση 77.474 τετρ. χιλιόμετρα.

Αποτελεί μια χώρα με φιλοευρωπαϊκή κυβέρνηση, αναπτυξιακή πολιτική, φιλική σε επενδύσεις και χαμηλούς φορολογικούς συντελεστές. Σημειωτέον ότι η Σερβία είναι πρώτη στη λίστα των χωρών προς ένταξη στη ζώνη του Ευρώ.

Η Σερβία είχε σημειώσει τα υψηλότερα ποσοστά ανάπτυξης την περίοδο 2005-2008 που κυμαίνονταν από 5,8% μέχρι και 8,7% το 2008. Μετά την απομάκρυνση του πρώην Ομοσπονδιακού Προέδρου της Γιουγκοσλαβίας, Μιλόσεβιτς, το Σεπτέμβριο του 2000, η Δημοκρατική Αντιπολίτευση της Σερβίας (DOS) εφάρμοσε μέτρα για τη σταθεροποίηση της εγχώριας οικονομίας και ξεκίνησε ένα πρόγραμμα μεταρρύθμισης της αγοράς. Μετά την ανανέωση της συμμετοχής της στο ΔΝΤ το Δεκέμβριο του 2000, η Γιουγκοσλαβία εξακολουθεί να συνεχίζει τις μεταρρυθμιστικές της προσπάθειες, εισερχόμενη στην Παγκόσμια Τράπεζα και στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (ΕΤΑΑ1).

Η κυβέρνηση της χώρας έχει ήδη σημειώσει πρόοδο στην απελευθέρωση του διεθνούς εμπορίου της χώρας και στην αναδιάρθρωση και ιδιωτικοποίηση των επιχειρήσεων, συμπεριλαμβανομένων των τηλεπικοινωνιών και των μικρών και μεσαίου μεγέθους επιχειρήσεων. Η Σερβία επιδιώκει, επίσης, συμμετοχή στο Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου (ΠΟΕ).

Οι απαιτούμενες μεταρρυθμίσεις, προκειμένου να εξασφαλιστεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα της χώρας έχουν σε μεγάλο βαθμό σταματήσει, κυρίως από την έναρξη της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης. Έτσι η Σερβία βρίσκεται αντιμέτωπη με την νεφελώδη αυτή κρίση, η οποία οδήγησε σε απότομη πτώση των εξαγωγών προς τη Δυτική Ευρώπη και σε μείωση της παραγωγής του μεταποιητικού τομέα. Η ανεργία και το μεγάλο έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών παραμένει, εν εξελίξει πολιτικών και οικονομικών προβλημάτων. Οι επιβεβλημένοι δημοσιονομικοί όροι του ΔΝΤ στη Σερβία περιορίζουν τη χρήση των αναπτυξιακών προσπαθειών για την ανάκαμψη της οικονομίας, ενώ οι ανησυχίες της Σερβίας σχετικά με τον πληθωρισμό και τη συναλλαγματική σταθερότητα αποκλείουν τη χρήση επεκτατικής νομισματικής πολιτικής.

Ωστόσο, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του IMF, η ανάπτυξη ανήλθε στο 1,8% το 2011, στο 0,5% το 2012, ενώ το 2013 προβλέπεται επίσης ανάπτυξη της τάξεως του 3% λόγω και των μεταρρυθμίσεων που προτείνει το IMF στη χώρα. Σύμφωνα επίσης με την ετήσια έρευνα Ease Doing Business της Παγκόσμιας Τράπεζας, κατατάσσεται στην 86η θέση ανάμεσα σε 185 χώρες από όλο τον κόσμο.

Η Σερβία είναι ένας αποδεδειγμένα ασφαλής τόπος για επενδύσεις στην ΝΑ. Ευρώπη. Σχεδόν όλοι οι τομείς της επιχειρηματικής δραστηριότητας αποτελούν πόλο έλξης κεφαλαίων από όλη την Ευρώπη. Μεγαλύτερη έμφαση δίνεται στον τουρισμό, τις κατασκευές, την ακίνητη περιουσία, τις χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, τη βιομηχανία και το λιανικό εμπόριο.

Επιπλέον, το εργατικό δυναμικό της χώρας συνδυάζει εξαιρετική απόδοση εργασίας με μεγάλες προσφοράς εργασίας. Με ένα μοναδικό συνδυασμό υψηλής ποιότητας και χαμηλού κόστους, επενδύει πολλά στην επίτευξη μιας ισχυρής επιχειρηματικής απόδοσης, καθώς προσφέρει ένα εξαιρετικά ικανό εργατικό προσωπικό όπως και ελεύθερη πρόσβαση στο 15% της παγκόσμιας αγοράς.

Φορολογικό σύστημα

Μια εταιρεία θεωρείται κάτοικος Σερβίας και φορολογείται για το παγκόσμιο εισόδημά της αν έχει συσταθεί και έχει ως τόπο της πραγματικής της διοίκησης και τον έλεγχό της στη Σερβία. Επίσης, ως μόνιμη εγκατάσταση θεωρείται οποιοσδήποτε ‘‘επιχείρηση’’ μέσω της οποίας ένα αλλοδαπό πρόσωπο διεξάγει εργασίες.

Ο εταιρικός φορολογικός συντελεστής στη Σερβία είναι μεταξύ των χαμηλότερων στην Ευρώπη και έχει καθοριστεί στο 10%. Η φορολογητέα βάση αποτελείται από τα λογιστικά κέρδη που εμφανίζονται στον ισολογισμό της εταιρείας κάθε έτους και τα οποία προκύπτουν από με βάση τα Διεθνή Λογιστικά Πρότυπα ή το εγχώριο Λογιστικό Σχέδιο και πάντοτε σύμφωνα με τη φορολογία εισοδήματος νομικών προσώπων.

Για τον προσδιορισμό του φορολογητέου εισοδήματος λαμβάνονται υπόψη τα εξής:

  • Τα κεφαλαιακά κέρδη που πραγματοποιούνται κατά την πώληση ή άλλη μεταβίβαση ακίνητης περιουσίας, δικαιωμάτων βιομηχανικής ιδιοκτησίας, μετοχών, κινητών αξιών και επενδυτικών αγαθών. Τα κεφαλαιακά κέρδη και τα λειτουργικά κέρδη περιλαμβάνονται στην ίδια φορολογική δήλωση, αλλά φορολογούνται με διαφορετικό τρόπο. Ο συντελεστής φορολογίας τους είναι 10%, ενώ για τους αλλοδαπούς κατοίκους ο συντελεστής είναι 20%, εκτός αν αυτός μειώνεται βάσει Σύμβασης Αποφυγής Διπλής Φορολογίας (ΣΑΔΦ). Εξαιτίας της διαφορετικής φορολόγησης τα κεφαλαιακά κέρδη/ζημίες δεν μπορούν να συμψηφίζονται με τα φορολογικά κέρδη/ζημίες.

  • Τα μερίσματα που διανέμονται από Σέρβικη εταιρεία σε Σέρβικη εταιρεία δεν υπόκεινται σε φόρο εισοδήματος 10%, Ενώ μερίσματα που διανέμονται από αλλοδαπή εταιρεία σε Σέρβικη εταιρεία υπόκεινται σε φόρο εισοδήματος 10%, αλλά παρέχεται πίστωση του φόρου 10% έναντι του φόρου εισοδήματος νομικών προσώπων με τον οποίο φορολογήθηκαν τα μερίσματα στην αλλοδαπή, στο επίπεδο της αλλοδαπής θυγατρικής εταιρείας.

  • Οι τόκοι υπόκεινται σε φόρο εισοδήματος 10%, αλλά παρέχεται πίστωση του φόρου 10% έναντι του φόρου εισοδήματος νομικών προσώπων με τον οποίο φορολογήθηκαν οι τόκοι στην αλλοδαπή, στο επίπεδο της αλλοδαπής θυγατρικής εταιρείας.

  • Τα δικαιώματα αντιμετωπίζονται ως κέρδη από εμπορικές επιχειρήσεις και υπόκεινται σε φόρο εισοδήματος 10%, με την πίστωση φόρου που αναφέρθηκε ανωτέρω να ισχύει και γι’ αυτά.

Αναφορικά με την έκπτωση δαπανών πρέπει να σημειωθεί ότι οι επισφαλείς απαιτήσεις είναι γενικά εκπιπτόμενες από τα ακαθάριστα έσοδα της εταιρείας εάν δεν έχουν εξοφληθεί για χρονικό διάστημα άνω των εξήντα ημερών. Επίσης, τα έξοδα πρώτης εγκατάστασης όπως και οι τόκοι εκπίπτουν γενικά από τα ακαθάριστα έσοδα. Σχετικά με τους τόκους, που καταβάλλονται μεταξύ συνδεδεμένων εταιρειών, αυτοί δεν εκπίπτουν εάν οι προυποθέσεις που τίθενται από τους κανόνες για την υψηλή υποκεφαλαιοδότηση (thincapitalizationrules) και για τις ενδοομιλικές συναλλαγές (transferpricingrules) δεν πληρούνται.Επιπλέον, όλοι οι φόροι δασμοί και εισφορές που δεν εξαρτώνται από την κερδοφορία της εταιρείας εκπίπτουν από τα ακαθάριστα έσοδά της. Τέλος, μια εταιρεία έχει δικαίωμα να μεταφέρει ζημίες και να τις συμψηφίζει με τα κέρδη των επομένων πέντε χρήσεων, ενώ μεταφορά ζημιών σε προηγούμενες χρήσεις δεν επιτρέπεται.

Περαιτέρω, τα εισοδήματα που καταβάλλονται σε αλλοδαπούς και προέρχονται από μερίσματα, τόκους και δικαιώματα υπόκεινται σε παρακρατούμενο φόρο 20%, εκτός αν ο συντελεστής αυτός μειώνεται βάσει των διατάξεων μιας ΣΑΔΦ.

Επίσης, ως φορολογικό κίνητρο, παρέχεται έκπτωση φόρου, ύψους 20% (40% για μικρές επιχειρήσεις) για το ποσό που έχει επενδυθεί σε πάγια περιουσιακά στοιχεία για μία φορολογική περίοδο. Η μείωση αυτή δεν μπορεί να υπερβαίνει το 50% της συνολικής φορολογικής υποχρέωσης (φόρου εισοδήματος) και μπορεί να μεταφερθεί για μια περίοδο μέχρι και 10 έτη. Επίσης, επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε συγκεκριμένους κλάδους δικαιούνται να λάβουν πίστωση φόρου σε ποσοστό 80% επί των επενδύσεων σε πάγια στοιχεία του ενεργητικού. Το αποθεματικό από την πίστωση φόρου μπορούν να μεταφερθούν για 10 χρόνια.

Επίσης, οι εταιρείες απαλλάσσονται από τον φόρο εισοδήματος νομικών προσώπων για μια περίοδο 10 ετών, αρχής γενομένης από το πρώτο έτος κατά το οποίο θα δηλώσουν το φορολογητέο κέρδος, εάν:

- επενδύουν σε πάγια στοιχεία με ποσό που υπερβαίνει τα 800 εκατομμύρια δηνάρια (περίπου 9 εκατ. ευρώ), και

- προσλαμβάνουν τουλάχιστον 100 επιπλέον εργαζόμενους με πλήρη απασχόληση καθ’ όλη τη διάρκεια της επενδυτικής περιόδου.

Επίσης, χορηγούνται πενταετείς φοροαπαλλαγές για επενδύσεις για επιχειρήσεις που επενδύουν σε επενδυτικά στοιχεία ενεργητικού η αξία των οποίων ανέρχεται τουλάχιστον σε 8 εκατ. δηνάρια. Επιπλέον, κανένας φόρος δεν επιβάλλεται όταν το εισόδημα προέρχεται πριν την ολοκλήρωση της επένδυσης.

Φορολογία Εισοδήματος Φυσικών Προσώπων

Ένα φυσικό πρόσωπο θεωρείται κάτοικος Σερβίας εάν:

  • Έχει τη διαμονή του στη Σερβία, ή

  • Έχει τη συνήθη διαμονή του (φυσική παρουσία για περισσότερο από 183 ημέρες στη Σερβία, όχι απαραίτητα συνεχόμενα, σε οποιαδήποτε περίοδο 12 μηνών εντός του ίδιας διαχειριστικής περιόδου), ή

  • Έχει το κέντρο των επαγγελματικών του ή ζωτικών του συμφερόντων στη Σερβία, ή

  • Αποσπάται στην αλλοδαπή για να ασκήσει εκεί επιχείρηση για μια Σέρβικη εταιρεία, ένα Σέρβικο φυσικό πρόσωπο ή έναν διεθνή οργανισμό.

Ο συντελεστής φορολογίας για τα φυσικά πρόσωπα είναι 12% για εισόδημα από μισθωτές υπηρεσίες, και 20% για τα υπόλοιπα (π.χ. δικαιώματα, ακίνητα). Η φορολογητέα βάση είναι ο ακαθάριστος μισθός, ο οποίος περιλαμβάνει το μισθό και τις εισφορές κοινωνικής ασφάλισης που καταβάλλει ο εργοδότης. Για τους αλλοδαπούς πολίτες, το ετήσιο εισόδημα φορολογείται, αν υπερβαίνει κατά 5 φορές το μέσο ετήσιο μισθό στη Σερβία. 

Ο φορολογικός συντελεστής είναι 10% για το ετήσιο εισόδημα το οποίο βρίσκεται μεταξύ τριών και έξι φορών του μέσου ετήσιου μισθού της Σερβίας, και 15% για το ετήσιο εισόδημα, το οποίο υπερβαίνει κατά έξι φορές και άνω τις μέσες ετήσιες αποδοχές. Το φορολογητέο εισόδημα μειώνεται περαιτέρω κατά 40% του μέσου ετήσιου μισθού για τους φορολογούμενους και κατά 15% του μέσου ετήσιου μισθού για κάθε εξαρτώμενο μέλος της οικογένειας. Το συνολικό ποσό των απαλλαγών δεν μπορεί να υπερβαίνει το 50% του φορολογητέου εισοδήματος.

Φορολογικοί Συντελεστές

ΦΟΡΟΣ

ΠΟΣΟΣΤΟ %

Φ.Π.Α

0 / 10 / 20

Εταιρικός Φόρος

15

Φόρος Φυσικών Προσώπων

10 / 15

Κεφαλαιακά κέρδη

10

Μερίσματα

20

Δικαιώματα

15 / 20

Τόκοι

20

Ασφαλιστικές εισφορές

19,9 για τον εργαζόμενο και

17,9 για τον εργοδότη

Διεθνή Λογιστικά Πρότυπα

Τα Διεθνή Λογιστικά Πρότυπα είναι απαραίτητα για την σύνταξη ενοποιημένων και των εταιρικών οικονομικών καταστάσεων. Τα τοπικά λογιστικά πρότυπα (GAAP) έχουν σχεδόν συγκλίνει με τα ΔΛΠ.

Οι διαφορές είναι οι εξής:

  • Τα ΔΛΠ εγκρίνονται όταν μεταφραστούν και δημοσιευτούν στην σερβική γλώσσα από το Υπουργείο Οικονομικών της Δημοκρατίας της Σερβίας. Συνεπώς, υπάρχει μια χρονική καθυστέρηση μεταξύ της τροποποίησης του προτύπου και της εφαρμογής του.

  • Τα επίσημα έντυπα που καθορίζονται από τις οικονομικές καταστάσεις δεν συνάδουν επαρκώς με τις απαιτήσεις των ΔΛΠ.

  • Για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες (τράπεζες, ασφάλειες, leasing, συνταξιοδοτικά ταμεία), υπάρχουν ειδικές ρυθμίσεις που προβλέπονται από την Εθνική Τράπεζα της Σερβίας, οι οποίες είναι υποχρεωτικές.

Φορολογική σχέση με την Ελλάδα

Η Ελλάδα έχει υπογράψει πρόσφατα με την Ομόσπονδη Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας, Σύμβαση Αποφυγής Διπλής Φορολογίας από το 2010, η οποία κυρώθηκε με τον Ν.3825/2010. Η Σ.Α.Δ.Φ. ρυθμίζει τη φορολόγηση των συντάξεων, των μισθωτών υπηρεσιών, των μερισμάτων, των τόκων και των δικαιωμάτων.

Τα ανώτερα όρια παρακράτησης φόρου σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία της Ελλάδας, της Σερβίας και βάσει της ΣΑΔΦ είναι:

Για πληρωμές από την Σερβία προς την Ελλάδα

Μερίσματα: 15%

Τόκοι: 10%

Δικαιώματα: 10%

Για πληρωμές από την Ελλάδα προς το Ισραήλ

Μερίσματα: 5 % / 10%

Τόκοι: 10%

Δικαιώματα: 10%

ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ

Η Σερβία ΑΝΗΚΕΙ στα κράτη με προνομιακό φορολογικό καθεστώς 2.

Συνεπώς, οι συναλλαγές με την Σερβία, ως κράτος με προνομιακό φορολογικό καθεστώς δεν αναγνωρίζονται προς έκπτωση από τα ακαθάριστα έσοδα των Ελληνικών επιχειρήσεων, εκτός εάν ο φορολογούμενος που προβαίνει σε πληρωμές αποδείξει ότι η συναλλαγή είναι πραγματική, αληθής κ.λ.π.

VIES

Οι Σέρβικες εταιρείες δεν είναι εγγεγραμμένες στο σύστημα VIES και ως εκ τούτου δεν νομιμοποιούνται να πραγματοποιούν ενδοκοινοτικές παραδόσεις και αποκτήσεις.

 

Βασικές μορφές επιχειρήσεων

Οι κυριότερες μορφές επιχειρήσεων στην Σερβία είναι: η ανώνυμη εταιρεία, με ελάχιστο κεφάλαιο 10.000 ή 25.000 ευρώ (друштво са ограниченом одговорношћу-минимални капитал 10.000 или 25.000 евра), η Εταιρεία Περιορισμένης Ευθύνης, με ελάχιστο κεφάλαιο 500 ευρώ (Друштво са ограниченом одговорношћу, минимални капитал 500 евра), η ομόρρυθμη εταιρεία (Генералном Партнерству) και η ετερόρρυθμη εταιρεία (Ограничено партнерство).

Νόμισμα

Το νόμισμα της Σερβίας είναι το Σερβικό Δηνάριο (κωδικός RSD).

Ισοτιμία: 1 EUR = 112.05 RSD (Μάρτιος 2013)

 

Εγχώριες τράπεζες

Μερικές από τις εγχώριες τράπεζες της χώρας είναι: Erste Bank a.d. Novi Sad, National Bank of Serbia, Raiffeisenbank Beograd, Banca Intesa Beograd, Komercijalna Banka a.d. Beograd, Eurobank EFG Stedionica, Societe Generale Srbija, ProCredit Bank, Vojvodanska banka a.d., AIK banka Nis, PB Agrobanka ad Beograd, Meridian Bank a.d. Novi, OTP Banka a.d. Novi Sad, Postal Savings Bank, Univerzal Bank ad Belgrade

Χρήσιμα Links

Υπουργείο Οικονομικών: www.mfin.gov.rs

Υπουργείο Εξωτερικών: www.mfa.gov.rs

Φορολογική Υπηρεσία: www.poreskauprava.gov.rs

Παραπομπές

1Βλ. Αρχείο Ορισμών: « ΕΤΑΑ»

2Βλ. παρ. 4 & παρ. 7 του άρθρου 51Α του Κ.Φ.Ε., την ΠΟΛ 1125/2011 & την ΔΟΣ Α 1011408 ΕΞ 20.1.2012

 

Meet The Experts Συνάντηση Εργασίας
με τους ειδικούς.
Απεριόριστα Ερωτήματα

Εξατομικευμένες Συμβουλές
Από 100€
Client Portal Υπεύθυνες, Αξιόπιστες
και Ολοκληρωμένες
Υπηρεσίες Φορολογικής
και Οικονομικής Διαχείρισης
Εγγραφή
Ask The Experts Ρωτήστε μας για τα
φορολογικά σας
θεματα Online.
Γραπτές Ερωτήσεις

Τεκμηριωμένες Απαντήσεις
50€ + ΦΠΑ